Uyumadan önce bunu yapanlar dikkat: Beyin ‘uyanık kal’ sinyali alıyor

Türk Toraks Derneği Başkanı Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu, gece ekranlardan yayılan ışığın beyni, sosyal medya içeriklerinin ise zihni uyanık tuttuğunu belirterek, dijital ekran ve sosyal medya kullanımının uyku kalitesi, sağlık ve iş verimliliğini olumsuz etkilediğini söyledi.

Erzurum’a “Palandöken-3 Solunum Zirvesi”ne katılmak için gelen Prof. Dr. Çuhadaroğlu, AA muhabirine, göğüs hastalıklarının yan dalı olan uyku tıbbıyla ilgili birçok göğüs hastalıkları uzmanının bu konuyla ilgili eğitim ve ileri araştırmalar yaptığını ifade etti.

Çuhadaroğlu, uyku kalitesinin bozulmasının yalnızca insan sağlığını değil, iş verimliliğini ve ekonomik hayatı da olumsuz etkilediğini belirterek, “Son aylarda artmakla birlikte özellikle son 3-4 yıldır uyku kalitesindeki bozukluğun gerek ekonomik hayata gerek insan sağlığına etkileri kapsamlı bir biçimde inceleniyor. En basiti işin içine para girince daha çok dikkati çekiyor. Örneğin, Amerika’da uyku kalitesi bozukluğunun iş kazaları ve verimsiz çalışmalar nedeniyle ekonomiye 400 milyar doların üzerinde zarar verdiği belirtiliyor. Yani insanlar daha iyi uyur ve dinlenirse bu paranın ekonomide kalacağı yönünde çalışmalar yapılıyor.” dedi.

Artan sosyal medya ve internet kullanımı ile gün içinde iş hayatında bilgisayar kullanımının çeşitli sağlık sorunlarına yol açtığını işaret eden Çuhadaroğlu, bu ortamlarda görülen ve okunan içeriklerin zihinsel uyarılmayı da artırıp uykuya geçişi geciktirebildiğini aktardı.

Çuhadaroğlu, fazla sosyal medya ve dijital medya kullanımının uyku kalitesini bozduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Sürekli ekrandan ışık alıyoruz. Beynimiz o ışığı aldıkça ‘gündüz, uyanık kal’ derken öbür taraftan da beyin, ‘çok ışık aldık, ağır ağır birkaç saat sonra uykuya hazırla kendini’ diyor. Ama biz işimiz bitiyor gece bilgisayar kullanıyoruz, eve gidiyoruz cep telefonları elimizde. Özellikle cep telefonu ve sosyal medya inanılmaz fazla kullanılıyor. Bunu kullandığımızda çok ışık aldığınız için uykumuz bozuluyor, orada okuduğunuz şeyler sizin uyumamanıza, sürekli merak etmenize neden oluyor. Dolayısıyla siz uyumuyorsunuz, geç uyuyorsunuz.”

Dijital ekran kullanımında maruz kalınan ışığın yanı sıra içeriklerin de uykuya geçişi etkileyebildiğini belirten Çuhadaroğlu, şöyle devam etti:

“Sabah işe gitmek için kalktığınızda bedeniniz dinlenmiyor, böyle bir koşulda kaliteli iş hayatı olamıyor. Az uyuduğunuzda dinlenmesi gerek vücut dinlenemediğinden sizin kalbiniz, sağlığınız, akciğer ve solunumunuz düzenli olamaz. O nedenle uykusuzluk hem iş hayatını hem de bedeni olumsuz olarak etkiliyor.”

Prof. Dr. Çuhadaroğlu, fazla sosyal medya ve dijital medya kullanımının uyku kalitesini, iş verimliliğini ve insan sağlığını bozduğuna ilişkin bilgileri Avrupa ve ABD’deki kongrelerin ardından Türkiye’de anlattığını belirterek, uyku kalitesini ölçmeye yönelik teknolojik cihazlarla bilimsel çalışmaların yapıldığını dile getirdi.

Çuhadaroğlu, uyku kalitesini ölçen bileklik, yüzük ya da bantlarla bilimsel çalışmalar yapıldığını ifade ederek konuyla ilgili şu tavsiyelerde bulundu:

“Çok yüksek ışıkta çalışmamak gerekiyor. Kullandığımız bilgisayarlar ve dijital ekranların ışıklarını azaltmalıyız, mavi ışık gibi filtreleri var onları kullanmalıyız ve kullanım süresini azaltmalıyız. İş hayatında dijital cihazları kullanıyorsanız evde kullanmayın. Bu dijital ürünleri üreten firmaların sahipleri çocuklarına cep telefonu ya da bilgisayar kullanımı günde 30-40 dakika ya da 1 saat olarak sınırlıyor.”