Nergis Unal 
Samsun’un Ladik ilçesinde kurulan, kamu eliyle orta gerilim seviyesinde şebekeye bağlanan Türkiye’nin en büyük hareketli panel sistemi Güneş Enerji Santrali’nde (GES), panellerin arasında kalan alanlar değerlendirilerek, buralara lavanta, tıbbi nane, kekik ve ada çayı olmak üzere 4 çeşit bitki fidesi dikildi. Ar-Ge çalışması kapsamında 3 bin 300 fide dikilen alanda yetiştirilen bitkiler, daha sonra hasat edilerek kurutulup paketlendi.
Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından Ladik ilçesi Büyükalan Mahallesi’nde kurulan, kamu eliyle orta gerilim seviyesinde şebekeye bağlanan Türkiye’nin en büyük hareketli panel sistemli GES’inde, elektrik üretiminin yanı sıra tarımsal üretim için de çalışma yapıldı.
Tarımsal üretimde verimliliği artırmak ve GES sahalarında kullanılmayan alanları üretime kazandırmak amacıyla santralde Agrivoltaik Tarım Uygulaması başlatıldı. Güneş enerjisi üretimiyle tarımsal faaliyetlerin aynı alanda yürütülmesini amaçlayan uygulamada, paneller arasında kalan 4 metrelik boşluklarda tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliğine yönelik Ar-Ge projesi hazırlandı.
Yaklaşık 600 dekarlık alana kurulu santralde yürütülen proje kapsamında lavanta, tıbbi nane, kekik ve ada çayı olmak üzere 4 çeşit bitki seçildi. Ocak-şubat aylarında hazırlıklarına başlanan projede, toprak analizleri ve iyileştirme çalışmalarının ardından mayıs ayında 3 bin 300 fide dikildi.
Deniz seviyesinden yaklaşık 1000 metre yükseklikte bulunan santralde, bölgenin rakımına ve toprak yapısına uygun bitkiler tercih edildi. Toprak derinliğinin 30-40 santimetreyle sınırlı olduğu alanda, kök yapısı fazla derine inmeyen bitkiler yetiştirildi. Hasat edilen bitkiler, Kavak Kadın Kooperatifi üyelerinin de katılımıyla kurutulup, ambalajlandı ve paketlendi.
Samsun Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı Ziraat Yüksek Mühendisi Hicran Çıkış Kanca, “Büyükşehir Belediyemize bağlı Samsun GES tesisimiz var. Burada mevcutta 600 dekarlık bir alanda GES santralimiz mevcut. Bunun altında biz alana gittiğimizde, 165 dekarlık ekleyebilecek bir alan olduğunu tespit ettik. Ar-Ge amaçlı bu sahada her panel arasındaki 4 metrelik mesafede, sahaya uygun olan tıbbi aromatik bitkileri seçtik. Bizim mevcuttaki bu alanımız 1000 rakıma sahip. 1000 rakımda yetişebilecek tıbbi aromatik bitkileri tespit ettik.
Önce toprak analizi daha sonra da toprak iyileştirme yaptırdık. Lavanta, tıbbi nane, kekik ve ada çayı yetiştiriciliği gerçekleştirdik. Projemizde de sosyal paydaşımız Kavak Kadın Kooperatifi’ydi. Ürünlerimizi yetiştirdikten sonra hasadı için Kavak Kadın Kooperatifi’ndeki üyeler de bize eşlik ederek hasat yaptık, ürünleri kuruttuk, ambalajladık ve paketledik. Şu anda kullanıma ve satışa hazır vaziyetteler” diye konuştu.
Projenin ilk başlangıcının ocak-şubat ayları olduğunu belirten Kanca, “Projeyi hazırladıktan sonra sahada ön tespitlerle toprak iyileştirme çalışmalarına başladık. Dikim yaptığımız tarih nisan-mayıs aylarını buldu.
Toprak hazırlıklarımızı bitirdikten sonra mayıs ayında da dikimlerimizi gerçekleştirmiştik. Bu arazinin bir ÇED raporu vardı. ÇED raporunda burası herhangi bir mera arazisi değildi. Büyükşehir Belediyesi’ne ait bir alandı. Toprak verimliliği de çok yüksek değildi.
Toprak bitki derinliği ancak 30-40 santimetreye kadar inebiliyordu. Biz bitkileri de seçerken kök derinliği çok derine inmeyecek şekilde bitkileri seçtik ve toprakta da iyileştirme çalışması yaptık. Sonrasında 3 bin 300 adet Ar-Ge amaçlı fide ektik. Bizim her bir sıramız 120 metre uzunluğunda. Bu 120 metre uzunluğundaki 12 sıranın arasına ektiğimiz 4 bitki, 3 bin 300 fidana denk gelecek şekilde dikimlerini gerçekleştirdik” dedi.
