Nergis Unal 
ANKARA (İGFA) – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayına ilişkin üretici-market fiyat farkları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri açıkladı. Rapora göre bazı ürünlerde üretici ile market fiyatı arasındaki makas dikkat çekici boyutlara ulaştı.TZOB’un raporu, üreticinin artan girdi maliyetleriyle mücadele ettiğini, tüketicinin ise market raflarında yüksek fiyatlarla karşı karşıya kaldığını bir kez daha ortaya koydu.
Ekim ayında üretici ve market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 999,2 ile limonda görüldü. Üreticide kilogramı 3 lira 90 kuruş olan limon, market raflarında 42 lira 87 kuruştan satıldı. Böylece limon markette üretici fiyatının yaklaşık 11 katına ulaştı.
Limonu yüzde 333,6 fiyat farkıyla kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık takip etti.
DOMATES ZAM ŞAMPİYONU OLDU
Ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise düşüş yaşandı. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesi sivri biber, mısırözü yağı, salatalık ve yeşil soğan izledi.
Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 16,5 ile limon olarak kayıtlara geçti.
Üreticide de tablo benzerdi. Takip edilen 28 ürünün 15’inde fiyat artışı, 9’unda düşüş yaşanırken 4 ürünün fiyatı değişmedi. Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yüzde 76,1 ile domates, en fazla düşen ürün ise yüzde 44,3 ile limon oldu.
ÜRETİCİDE FİYATLAR NEDEN DEĞİŞTİ?
TZOB raporuna göre zeytinyağında yeni hasat döneminin başlaması ve zeytin rekoltesinin yüksek olması fiyatları aşağı çekti. Limonda erkenci çeşitlerin hasadının sürmesi arzı artırırken, patateste depolardaki ürün fazlası fiyat düşüşüne neden oldu.
Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta ise tarla üretiminden seraya geçiş süreci fiyatları yukarı taşıdı. Yeşil fasulyede hasat döneminin sonuna yaklaşılması da fiyat artışında etkili oldu.
GÜBRE, YEM VE MAZOTTA DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ
Üreticinin maliyet yükü de artmaya devam etti. Ekim ayında bir önceki aya göre ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, kompoze gübre yüzde 2 yükseldi.
Yıllık bazda ise amonyum nitrat gübresindeki artış yüzde 67,7’ye ulaştı. Amonyum sülfat yüzde 56,7, kompoze gübre yüzde 42,3, DAP gübresi yüzde 39,7 oranında zamlandı.
Hayvancılıkta da maliyet artışları sürdü. Süt yemi bir ayda yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 yükseldi. Son bir yılda süt yemi yüzde 38,9, besi yemi yüzde 38,6 arttı.
Rapordaki en dikkat çekici verilerden biri de mazot fiyatları oldu. Mazot, ekim ayında aylık yüzde 3,5, yıllık bazda ise yüzde 73,4 arttı. Elektrik fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilaçlarındaki artış ise yüzde 27,7 olarak açıklandı.
